ABD’nin daha önce açıkladığı bütün paketlerin bütçe ve Hazine borçlanmasına dayanan bir kaynağı vardı. 800 milyar dolarlık son paketin dayanağı ise doğrudan FED’in matbaası oldu.

Dün açıklanan 800 milyar dolarlık pakete göre ABD Merkez Bankası FED piyasalara mortgage tahvilleri ve tüketici kredisi aracılığıyla 800 milyar dolar enjekte edecek. Bu paranın sadece 20 milyar doları ABD Hazine'si tarafından sağlanacak. Kalan 780 milyar doları ise FED'in para basma makinalarından.

Konuyu yakından izlemeyenler için bu olağanüstü bir gelişme sayılmayabilir. Daha önce açıklanan banka kurtarmaları ve 700 milyar dolarlık ilk kurtarma paketinin de ABD Merkez Bankası'nın para basması yoluyla karşılandığını düşünülebilir. Ancak son örneğin tersine daha önceki planlar ve harcamaların hepsinin bir karşılığı var. Örneğin ABD'nin ilk açıkladığı 600 milyar dolarlık vergi indirim paketinde Maliye'ye giren vergilerden fedakarlık edildi. 700 milyar dolarlık ilk kurtarma paketinin kaynağı ise ABD Hazine'sinin yeni borçlanmalarıyla karşılandı. Batan bankalar ya bir başka bankaya devredildi ya da ABD'nin TMSF'si FDIC'in kasasındaki paralarla kurtarıldı. Bu bankalara ABD hükümetinin aktardığı paralar doğrudan ABD Hazinesi'nin kasasından çıktı.

Bu kez ise durum farklı. ABD hiçbir kaynak göstermeden piyasadaki ölü yatırım araçlarına Merkez Bankası'nın kaynaklarını yani matbaasını kullanarak para akıtıyor. 100 dolarlık ABD Doları banknotunun basım maliyetinin 4.7 cent olduğu düşünülürse söz konusu 800 milyar dolarlık paketin ABD hükümetine maliyeti 376 milyon doları geçmeyecek.

DOLAR DÜŞÜŞE GEÇTİ

Bu açıdan bakıldığında çok kárlı. Ancak doların tüm dünya çapında rezerv para olduğu düşünüldüğünde madalyonun diğer yüzü çok farklı. Birkaç etken ABD doları açısından büyük bir değişimin habercisi. Değişimle ilgili İlk etapta akla gelenler şunlar:

Bretton Woods'un iptalinden sonra ABD doların arkasından altını çekerken güvence olarak kendi dev ekonomisi ve katı mali kurallarını gösterdi. Son hareket bunların da bir anlamı kalmadığı anlamına geliyor.

FED bastığı paralarla batık mortgage tahvillerini alacak. Bu tahvilleri FED'e satarak paralarını kurtaran yatırımcıların ne yapacağı merak konusu. Örneğin paketin açıklanmasının ardından Euro/dolar paritesinde zıplama oldu. Euro'nun değeri yeniden 1.30 ABD Doları'nın üzerine çıktı.

Kısa vadede olmasa da bu kadar para basımının enflasyonist etki yapması kaçınılmaz. Enflasyonist etki olmaması yani bir şekilde karşılıksız basılan dolarların faturasının ABD'ye çıkmaması durumunda, bunun bedeli tüm dünya ekonomileri tarafından ödenecek.

ABD'DEN 800 MİLYAR DOLARLIK PAKET

GEÇEN ay 700 milyar dolarlık kurtarma paketi açıklamasına rağmen ekonomisini düzlüğe çıkartamayan ABD, şimdi de 800 milyar dolarlık yeni bir paketi daha yürürlüğe koruyor. İlkinden 100 milyar daha büyük olan bu paket hükümet kaynaklarının değil, Merkez Bankası'nın para basması esasına dayanıyor. Plan'a göre ABD Merkez Bankası (FED), 800 milyar dolar basıp bunun 600 milyar dolarıyla, Freddie Mac gibi kuruluşlara yardım yapacak.

KOŞULLARI İYİLEŞTİRECEK

PARANIN 100 milyar doları bu şirketlere doğradan aktarım, 500 milyar doları mortgage tahvillerinin satın alınmasına gidecek. 800 milyar dolarlık paketin geri kalan 200 milyar dolarlık kısmıyla öğrenci kredileri, taşıt kredileri, kredi kartları ve Federal Small Business Administration'ın desteklediği kredilerin desteklenmesi için 200 milyar dolarlık imkanı erişime sunduğunu belirtti. Bu dev müdahalenin amacı ABD'nin ekonomik sorunlarının temelinde yatan konut piyasasının düzeltilmesi. FED, yaptığı yazılı açıklamada 'Bu müdahalenin amacı konut alımları için sunulan kredilerin maliyetini azaltmak ve kredilere erişimi artırmak. Bu müdahale sayesinde konut piyasasının desteklenmesi ve genel olarak finansal koşulların iyileştirilmesi düşünülmektedir' dedi. FED ayrıca öğrenci kredileri, taşıt kredileri, kredi kartları ve Federal Small Business Administration'ın desteklediği kredilerin desteklenmesi için 200 milyar dolarlık imkanı erişime sunduğunu belirtti.

BU PAKET DE YETMEZ

ABD Hazine Bakanı Henry Paulson, ABD hükümetinin açıkladığı 200 milyar dolarlık programın 'başlangıç noktası' olduğunu ve tek bir hamlenin ekonomiyi düzelteceğini düşünmenin saflık olacağını söyledi. Paulson düzenlediği basın toplantısında, TARP'ın (Troubled assets relief program) oluşmamış olması halinde ekonomik durumun çok daha kötü olacağını vurguladı. Paulson ayrıca Hazine Bakan adayı Timothy Geithner ile her konuda birlikte çalışacaklarını söyledi.

star