Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Soli Özel'e göre ise Türkiye'de ordu içinde çeşitli kamplar olduğu açık. Daha alt rütbeli generallerin, ordunun üst kademesinin AKP'yle giderek daha uyumlu hareket etmesi nedeniyle mutsuz olabileceği belirtiliyor.

"Belki de bu gözaltılar, hükümet ve genelkurmayın eşgüdüm içinde orduyu temizlemeye yönelik bir çabasıdır" diyor Soli Özel ve ekliyor: "Olayın bu boyutu da gözlerden kaçamaz".

Türkiye'nin yeni genelkurmay başkanı olması beklenen Kara Kuvvetler Komutanı Orgeneral İlker Başbuğ'un dün yaptığı "soğukkanlı davranma" çağrısı da, Financial Times'ın sayfalarına yansımış.

Gazetenin bugünkü başyazısının başlığı ise "Türkiye krizde".

Financial Times, Türkiye'nin anayasal bir krizin sancılarını çektiğini bunun da ülke ve dünya üzerinde derin etkilerinin olacağını belirtiyor.

Gazete Avrupa'da saygı duyulan bir parti olduğunu söylediği AKP'nin sıkıntılı bir dönemden geçtiğini aktarıyor.

Bu duruma gerekçe olaraksa, Türkiye'nin güçlü ordusu tarafından desteklenen geleneksel laik kesimlerin, AKP ve liderlerine karşı neredeyse darbe niteliğindeki bir dizi eyleme girişmeleri gösterilmiş.

'AB yaklaşımını gözden geçirmeli'

Financial Times'a göre, AKP muhafazakar olsa da popüler ve liberal bir parti. Aynı zamanda İslam'ın modern yüzünü temsil ediyor.

"Umutlar AKP'yi devirmeye yönelik bu teşebbüsün, kısa sürede ve tamamen bertaraf edilmesi yönündedir" diyen gazete, Avrupa Birliği'ne de bir çağrıda bulunuyor.

Financial Times, "Avrupa Birliği, Türkiye'nin birliğe katılımı konusunda fazla telaişa kapılmayı da artık bir kenara bırakmalıdır" diyor. Yazı şöyle noktalanıyor:

"Bu kriz Avrupa Birliği için de bir uyarı niteliğinde olmalıdır. Avrupa Birliği Türkiye'yle bütünleşme konusundaki tereddütlü yaklaşımı üzerinde yeniden düşünmelidir.''

''Eğer birlik üyesi ülkeler bugüne dek sürekli üyelik çıtasını yükseltmek yerine Türkiye'ye üyelik için net ve iyimser bir takvim sunsalardı; hem generaller hem de AKP, Avrupa hedefi üzerinde odaklanmış olurdu.''

''Avrupa Birliği, Türkiye'ye yönelik kaçamak tavrına ve Türkiye konusundaki bölünmüşlüğüne son vermelidir. Ancak bunun için bugün çok geç."

Türkiye'deki mücadelede yeni bir aşama

Financial Times gazetesinin iç sayfalarında Ankara muhabiri Vincent Boland'ın değerlendirmesi yer alıyor. 

Yazıya eşlik eden fotoğrafta, İstanbul'da Adalet ve Kalkınma Partisi aleyhinde protesto gösterisi düzenleyenler görülüyor.

Göstericilerden biri, Atatürk'ün büyük bir posterini taşırken görüntülenmiş.

Yazının başlığı ise "Gözaltılar Türkiye'deki mücadelede yeni bir aşamaya işaret ediyor".

Ergenekon adıyla bilinen soruşturma kapsamında son olarak beş ilde 23 kişi gözaltına alınmıştı.

Vincent Boland değerlendirmesinde, hem soruşturmayı hem de Adalet ve Kalkınma Partisi hakkında açılan kapatma davasını ele alıyor.

Boland'a göre çok dikkat çekici bu iki hukuki sürecin kökeninde, laiklikle İslamiyet arasındaki gerilim var.

Yazı, "Türkiye'de 1980'deki askeri darbeye önderlik eden Kenan Evren Marmaris'te mutlu bir emeklilik yaşamı sürüyor. Diğer Türk generaller ise sessizce kenara çekilmeyi reddediyor" ifadeleriyle başlıyor.

Vincent Boland, son olarak gözaltına alınanlar arasında, eski Birinci Ordu Komutanı Emekli Orgeneral Hurşit Tolon ve eski Jandarma Genel Komutanı Emekli Orgeneral Şener Eruygur'un da olduğuna dikkat çekmiş.

Görüşlerine yer verilen kişilerden gazeteci Yavuz Baydar, Hurşit Tolon'un Adalet ve Kalkınma Partisi'ni "cumhuriyet için en büyük tehdit" olarak gördüğünü söylüyor.

Medvedev'den İngiltere'ye sıcak mesajlar

Guardian gazetesinde bugün Rusya Federasyonu Başkanı Dimitri Medvedev'le yapılmış özel bir mülakat var.

Gazetenin manşeti, "Ruslar İngiltere'yle anlaşmazlığa son vermek için harekete geçiyor."

Dimitri Medvedev mülakatta, İngiltere'yle ilişkilerde yeni bir döneme başlama çağrısında bulunuyor.

Rusya Federasyonu Başkanı "Aramızda görüş ayrılığı olan konuları yüzyüze tartışmalıyız" demiş.

Guardian'a göre Medvedev, Putin'li yılları geride bırakmayı arzuladığının sinyalini veriyor.

Gazete, eski KGB ajanı Andrey Lugovoy'un yine eski bir ajan olan Alexander Litvinenko'yu Londra'da öldürmekle suçlandığını ve İngiltere'ye iadesinin istendiğini hatırlatıyor.

Guardian'a göre bu olay ve sonrasındaki gelişmelerin ardından Rusya'yla ilişkileri en kötü büyük Avrupa ülkesi İngiltere.

'Hukukun üstünlüğü prensibiyle alay ediyorlar'

İngiltere'yle Rusya arasındaki son sorunun kökeninde ise iki ülkenin ortak petrol şirketi TNK-BP'nin kontrolü için verilen mücadele vardı.

Rus yetkililerin önceki gün BP'nin çok sayıda yabancı yöneticisine çalışma izni vermeyi reddettikleri bildirilmişti.

Guardian Rusya'nın dün şirketin bazı yöneticilerinin ülkede kalabileceğini söylediklerini aktarmış.

Konuyu başyazısını taşıyan Times ise Rusya'da Göçmenlik Dairesi'nin dün TNK-BP'nin 48 yabancı çalışanına çalışma izni verilmesini onayladığını belirtiyor. Gazeteye göre sıradan bir bürokratik işlemin bu kadar anlam ifade etmesi ender rastlanan bir gelişme.

Rus polisi, TNK-BP'nin Moskova'daki bürosuna iki kez baskın düzenlemiş, şirketin İngiliz yönetim kurulu başkanı vergi kaçakçılığı suçlamasıyla sorgulanmıştı.

Şirketin kontrolü için verilen mücadeleye değinen Times, Rusya'da Vladimir Putin döneminde hukukun üstünlüğü prensibiyle alay edildiğini belirtiyor.

Gazeteye göre oligarklar ve Rus yetkililer yatırımcıları nezdinde ülkelerinin saygınlığına zarar verirken, Rusya Federasyonu Başkanı Dimitri Medvedev bu gelişmeye uzak kalamaz.

"İngiltere Başbakanı Gordon Brown önümüzdeki hafta Japonya'daki G8 zirvesi sırasında Medvedev'le buluştuğunda, onu, tavır almaya ve hukukun üstünlüğü prensibini hayata geçirmeye davet etmelidir" diyor Times.

'Brown diğer G8 liderleriyle tartışabilir'

Independent'ın bugünkü manşeti ise "Zengin ülkeler Afrika'ya ihanet ediyor."

Gazete İngiltere Başbakanı Gordon Brown'un bugün zengin ülkelere yapacağı çağrıya dikkat çekiyor.

Independent'a göre Gordon Brown, zengin ülkelere, Afrika'ya yardımı 2010'a kadar iki katına çıkarma sözünden dönmeye yönelik tavırlara son verme çağrısında bulunacak.

Live Aid ve Live 8 yardım konserlerinin mimarı İngiliz müzisyen Bob Geldof dün yükselen enerji fiyatlarının Afrika'da en yoksul kesim arasında açlığı daha da arttırdığını söylemişti.

Independent Gordon Brown'un da aynı görüşte olduğunu belirtiyor.

Ancak gazeteye göre son çağrısı, İngiltere Başbakanı'yla sanayileşmiş diğer ülkelerin liderleri arasında G8 zirvesinde tartışma yaşanması riskini de beraberinde getiriyor.

bbcturkish

"Türkiye anayasal krizin eşiğinde"

İngiliz Financial Times gazetesi, Türkiye'nin hem kendisi hem de dünya için çok derin sonuçlara yol açabilecek anayasal bir krizin eşiğinde olduğunu ileri sürdü.

İngiliz Financial Times gazetesi bugünkü başyazısında AKP'nin kapatılması davası ve 21 kişinin gözaltına alınması nedeniyle Türkiye'de yaşanan siyasi kriz konusunu işledi.
 
Gazete, Türkiye'nin hem kendisi hem de dünya için çok derin sonuçlara yol açabilecek anayasal bir krizin eşiğinde olduğunu belirtirken, 20'nci yüzyıl boyunca güçlü bir laik geleneğe sahip olan Türkiye'nin son 6 yıldır demokratik olarak seçilen ve Avrupa'da çok saygı gören İslami bir parti tarafından yönetildiğini hatırlattı.
 
"Ama iktidardaki AK Parti'nin başı şimdi belada" diyen gazete, "Bunun nedeni ise Türkiye'nin güçlü askeriyesi tarafından da destek gören geleneksel laiklerin AKP ve liderlerine karşı neredeyse darbe denebilecek nitelikte bir dizi eylemde bulunmaları" ifadesini kullandı.
 
Gazetenin yorumunda, "Bu çatışmayı hükümetin İslami başörtüsünün üniversitelerde takılmasını serbest bırkması tetikledi" denildi.

Batılı gözlemciler için başörtüsünün siyasi bir çatışmaya yol açacak nitelikte bir neden olmadığı yorumuna da yer veren Financial Times, "Ama Türkiye gibi laik kültüre sahip bir ülkede, bu durum geleneksel egemen çevreler tarafından büyük bir saldırı olarak algılandı" dedi.
 
AK Parti'nin kapatılması davası ve salı günü gerçekleşen tutuklamalara da işaret eden gazete, "AKP'nin devrilmesi ile ilgili girişimlere çabucak ve tamamen son verilmesi umut ediliyor. AKP muhafazakar olmasına karşın popüler ve liberal bir hükümet olup modern İslamı temsil ediyor. AKP aynı zamanda şu ana dek gerektiği gibi temsil edilemeyen Anadolu'nun arzularının bir yansımasıdır"  ifadesine yer verdi.

Ancak AK Parti'nin kadınların üniversitelerde başörtüsü takmasına izin vermesi ile ilgili kararı gündemin birinci maddesi haline getirmesinin de ne kadar doğru olup olmadığının da tartışılabilir bir karar olduğunu belirten gazete, yine de başörtüsü yasağı nedeniyle kadınların eğitimden eşit bir şekilde yaralanamadıkları için bunun bir sorun olduğunu da kaydetti.

Bu krizin aynı zamanda Avrupa Birliği'ne bir uyarı niteliğinde olması gerektiğini de belirten gazete, "AB artık Türkiye'ye karşı kaçamak davranıp görüş ayrılığında olmayı bırakmalı. Ama artık çok geç kalındı" dedi.

cnnturk